Ομιλία επί της αρχής στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας «Συνέργειες Πανεπιστημίων και Τ.Ε.Ι., πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πειραματικά σχολεία, Γενικά Αρχεία του Κράτους και λοιπές διατάξεις»

Νίκη Κεραμέως - εισήγηση επί της αρχής στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων (17.04.2019)

Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,

Για την απαράδεκτη διαδικασία με την οποία έρχεται προς ψήφιση το παρόν μίλησα διακριτά. Ευτελίζετε τους κοινοβουλευτικούς θεσμούς, υποτιμάτε το σώμα των βουλευτών, εμπαίζετε σύσσωμη την εκπαιδευτική κοινότητα: μαθητές, φοιτητές, δασκάλους και καθηγητές μέσης εκπαίδευσης, μέλη της Ακαδημίας, γονείς. Εν ολίγοις, κυρίες και κύριοι, επιδεικνύετε πρωτοφανή έλλειψη σεβασμού απέναντι σε ολόκληρη την κοινωνία.

Τι το επείγον λοιπόν στο παρόν; ποιες οι επείγουσες ρυθμίσεις; Σίγουρα δεν είναι επείγουσες και οι 225 διατάξεις του παρόντος. Γιατί λοιπόν τις φέρνετε νύχτα – κυριολεκτικά – προς επεξεργασία και ψήφιση; Τέτοιος ο πανικός σας; Ναι – το ξέρουμε, και το ξέρετε και εσείς ότι είστε κυβέρνηση σε αποδρομή, αλλά τέτοιος ευτελισμός κοινοβουλευτικών διαδικασιών και δη σε ζητήματα που αφορούν στην παιδεία των παιδιών μας είναι ανεπίτρεπτος.

Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νομοσχέδιο-μαμούθ, ένα συμπίλημα ρυθμίσεων, που αγγίζει ολόκληρο το φάσμα της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ένα patchwork διατάξεων, χωρίς αρχή, μέση και τέλος, που καταστρέφουν ό,τι έχει απομείνει όρθιο στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Κύριε Υπουργέ, με μανία, με διάθεση ρεβανσισμού, χωρίς όραμα, με το παρόν, ως άλλος Νέρωνας, παραδίδετε στις φλόγες ένα ολόκληρο εκπαιδευτικό σύστημα, χωρίς να υπολογίζετε συνέπειες, χωρίς να λαμβάνετε υπ’ όψιν πως οι διατάξεις που νομοθετείτε σήμερα συνιστούν ρυθμίσεις που αλλάζουν ζωές ανθρώπων με μακροπρόθεσμο αντίκτυπο, που ξεπερνάνε κατά πολύ την καταστροφική κυβερνητική σας θητεία, αλλά δεν σας νοιάζει, δεν θα είστε κυβέρνηση, δεν θα είστε Υπουργός.

Τι επιχειρείτε, λοιπόν, με το παρόν; Θα αναφερθώ σε 4 ενδεικτικά ζητήματα λόγω πίεσης χρόνου:

  1. Επιχειρείτε την τελευταία πράξη του δράματος προς την απόλυτη ισοπέδωση της τεχνολογικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα με την κατάργηση και των τελευταίων ανώτατων ιδρυμάτων τεχνολογικού τομέα και την κατάτμηση και συγχώνευσή τους σε ανώτατα ιδρύματα πανεπιστημιακού τομέα. Και ενώ σας έχουμε θέσει από την αρχή της διαδικασίας αυτής καίρια ερωτήματα σχετικά με την άναρχη αυτή αναδιάταξη του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας που επιχειρείτε ακόμα και σήμερα, δεν έχουμε λάβει απαντήσεις.

Θα μας απαντήσετε, επιτέλους, κύριε Υπουργέ;

  • Εντάσσονται οι «συνέργειες», όπως κατ’ ευφημισμόν τις αποκαλείτε, σε κάποιο ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό;
  • Υπηρετούν κάποια συγκεκριμένη στόχευση για την ανώτατη εκπαίδευση; Και, αν ναι, σε ποιο χρονικό ορίζοντα; Απαντούν σε σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας;
  • Ακολουθούν προκαθορισμένα ακαδημαϊκά κριτήρια; Ποια είναι αυτά;
  • Έχουν εκπονηθεί σχετικές μελέτες σκοπιμότητας;
  • Έχουν εκπονηθεί μελέτες βιωσιμότητας;
  • Έχει ληφθεί μέριμνα για τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων;
  • Ζητήθηκε η άποψη της καθ’ ύλην αρμόδιας αρχής, της ΑΔΙΠ; Ελήφθησαν υπ’ όψιν οι αξιολογήσεις της για τα ιδρύματα;

Δυστυχώς, τις απαντήσεις τις έχουμε λάβει από τις πρακτικές σας που σιγά σιγά βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Ακάθεκτος, αγνοώντας προκλητικά τις αντίθετες φωνές από την ακαδημαϊκή κοινότητα, προχωράτε χωρίς να ακολουθείτε εκθέσεις σκοπιμότητας και βιωσιμότητας, χωρίς να λαμβάνετε υπ’ όψιν εκθέσεις αξιολόγησης, χωρίς να εξασφαλίζετε τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων. Το σχέδιό σας υπηρετεί αποκλειστικά μικροπολιτική στόχευση, και εσχάτως, καθώς φαίνεται, το σχέδιο σας αποτελεί προϊόν πολιτικού εκβιασμού. Δεν θα ανεχθούμε άλλο αυτές τις σκοτεινές πρακτικές.  Το έχουμε πει πολλές φορές αλλά θα το επαναλάβω. Εμείς θεωρούμε ότι τα τεχνολογικά ιδρύματα και τα λοιπά τριτοβάθμια ιδρύματα επιτελούν διαφορετικούς σκοπούς, διαφορετικές λειτουργίες. Και θέλουμε να αναβαθμίσουμε και να ενισχύσουμε τα ΤΕΙ.

  1. Εισάγετε ρυθμίσεις για το Λύκειο και την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Χρειάστηκαν να περάσουν 2 χρόνια, αντικρουόμενων δηλώσεων από εσάς, τον Πρωθυπουργό και λοιπά κυβερνητικά στελέχη, βαρύγδουπες εξαγγελίες περί αναβάθμισης του ρόλου του Λυκείου, περί κατάργησης των Πανελλαδικών εξετάσεων, για να φτάσουμε στο παρόν σχέδιο με το οποίο, επί της ουσίας, αφενός επιχειρείτε την κατάργηση του αυτόνομου παιδαγωγικού ρόλου του Λυκείου, αφετέρου επιστρέφετε στις 4 δέσμες, σε ένα παλιό σύστημα, φυσικά βέβαια στολισμένο με την ιδεοληψία σας. Ένα σύστημα γεμάτο προβληματικά σημεία. Ενδεικτικά:
  • Πρώτον, με τον διαχωρισμό σε σχολές ελεύθερης πρόσβασης και σε σχολές “κατόπιν εξετάσεων”, στην ουσία επιτυγχάνετε την “κατηγοριοποίηση” των σχολών σε εκείνες που διατηρούν αυξημένο κύρος και σε εκείνες που ρίχνονται στον Καιάδα της πλήρους απαξίωσης.
  • Δεύτερον, εγείρονται ζητήματα ισονομίας του συστήματος. Το νέο σύστημα θα οδηγεί σε απολυτήριο δύο ταχυτήτων, καθώς, χωρίς τράπεζα θεμάτων, στην οποία αντιτίθεστε ιδεολογικά, πώς θα διασφαλίζεται η ομοιογένεια και ο κοινός βαθμός δυσκολίας των θεμάτων;
  • Τρίτον, το σύστημα δεν εξασφαλίζει καμία αναβάθμιση του παιδαγωγικού ρόλου του Λυκείου, παρά τους δύο Εθνικούς Διαλόγους που πραγματοποιήθηκαν για τον σκοπό αυτό.
  • Τέταρτον, τα κλασικά γράμματα βάλλονται σφοδρά εκ νέου, αυτή τη φορά με την κατάργηση της Λατινικής Γλώσσας και Γραμματείας από τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα. Ενώ τα κλασικά γράμματα διεθνώς ενισχύονται, εμείς «καινοτομούμε» καταργώντας τα.
  • Πέμπτον, το σχέδιο χαρακτηρίζεται από πολυδαίδαλη δομή, αφήνει πολλά σημεία αδιευκρίνιστα και γκρίζες ζώνες ερμηνείας. Σημεία που θα ρυθμιστούν από τον παντοκράτορα Υπουργό με κάποια Υπουργική Απόφαση στο μέλλον.
  1. Με τις ρυθμίσεις για τα Πρότυπα και τα Πειραματικά Σχολεία ολοκληρώνετε το σχέδιό σας που εγκαινίασαν από την αρχή της κυβερνητικής θητείας οι προκάτοχοί σας, δηλαδή την πλήρη ισοπέδωση των σχολείων αυτών. Των σχολείων που αποτελούν νησίδες αριστείας και καινοτομίας και θα έπρεπε μόνο να ενισχύονται και να βελτιώνονται. Με το παρόν, ολοκληρώνετε λοιπόν το σχέδιό σας για επαναφορά του καθεστώτος που ίσχυε προ του 2011 με την ουσιαστική εξομοίωση των Προτύπων και Πειραματικών Σχολείων με τα υπόλοιπα σχολεία της δημόσιας εκπαίδευσης. Με ποιο τρόπο;
  • με την περικοπή των διοικητικών αρμοδιοτήτων της Επιστημονικής Επιτροπής Προτύπων Πειραματικών Σχολείων ΕΕΠΣ (μετονομασία της καταργηθείσας ΔΕΠΠΣ) και τον περιορισμό των αρμοδιοτήτων των Επιστημονικών Εποπτικών Συμβουλίων των σχολείων.
  • με την ουσιαστική διοικητική υπαγωγή των ΠΠΣ στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην αυτονομία τους, ως προς την επιλογή εκπαιδευτικού προσωπικού, τον σχεδιασμό και την εφαρμογή εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τον αριθμό τμημάτων και μαθητών.
  • Με την κατάργηση του ρόλου των σχολείων ως εργαστηρίων προαγωγής της εκπαιδευτικής έρευνας σε συνεργασία με τα ΑΕΙ. Με αυτό τον τρόπο, η σύνδεση με τα ΑΕΙ υποβαθμίζεται σε απλή συνεργασία, η οποία μπορεί να υλοποιηθεί και από ένα άλλο σχολείο που δεν διαθέτει ιδιαίτερο πλαίσιο λειτουργίας. με τον τρόπο εισαγωγής στα Πρότυπα Γυμνάσια. Η εισαγωγή εξαρτάται από τις προτάσεις των Συλλόγων Διδασκόντων των σχολείων και της ΕΕΠΣ, ενώ η τελική απόφαση ανήκει στον Υπουργό Παιδείας. Η ρύθμιση αυτή είναι προφανές ότι θέτει εν αμφιβόλω τις εξετάσεις εισαγωγής στα ελάχιστα εναπομείναντα Πρότυπα σχολεία.
  1. Aποφασίζετε με ένα άρθρο, να «πολυτεχνειοποιήσετε» όλα τα τμήματα σχολών μηχανικών, με αυτοματοποιημένες διαδικασίες εξπρές, εν ολίγοις με μια Υπουργική Απόφαση. Με αυτό τον τρόπο, πολλαπλασιάζετε υπέρμετρα τον αριθμό των πανεπιστημιακών τμημάτων Μηχανικών και συνακόλουθα τον αριθμό των αποφοίτων. Και αυτή η διαδικασία επιχειρείται χωρίς να λαμβάνει υπ’ όψιν τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, χωρίς να ακολουθεί εκθέσεις σκοπιμότητας και βιωσιμότητας, χωρίς καμία πρόβλεψη για τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων, κυρίως όμως οδηγώντας σε μια πρωτοφανή εξίσωση προς τα κάτω των πολυτεχνικών σπουδών εν γένει.

Αυτά και δυστυχώς πολλά περισσότερα επιχειρείτε με το παρόν, κύριε Υπουργέ. Ο χρόνος για ουσιαστική συζήτηση, δυστυχώς, είναι ελάχιστος, οι φορείς που θα κληθούν στην αυριανή συνεδρίαση, δεν θα έχουν την ευκαιρία να ακουστούν, και έτσι εσείς, μέσα από ανεπίτρεπτες διαδικασίες και ευκαιριακές συμμαχίες θα μείνετε στην ιστορία για την απόλυτη ισοπέδωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος.